Ana sayfa Genel Edmonde De Amıcıs’ın Gözüyle Ayasofya Cami

Edmonde De Amıcıs’ın Gözüyle Ayasofya Cami

Edmonde De Amıcıs'ın Gözüyle Ayasofya Cami

12071
1
PAYLAŞ

Ünlü bir seyyah olan Edmonde De Amıcıs, 1874 yılında İstanbul’a ziyarete gelmiş ve izlenimlerini Constantinopolı adlı kitapta toplamıştır. Eserde Ayasofya’ya ayrı bir başlık açmıştır.

Dış görünüşünde hiçbir dikkate değer taraf yoktur. Durup baktığınız tek şey, yapının dört köşesinden yükselen ev büyüklüğündeki kaidelere oturmuş upuzun dört beyaz minaredir. Meşhur kubbe küçük duruyor. Beyoğlu’ndan, Boğaz’dan, Marmara Denizinden, Asya tepelerinden bakınca semada bir devin başı gibi yusyuvarlak görünen kubbe olamazmış gibi geliyor. Bu yassı, iki yanında yarım kubbesi olan, kurşun kaplamalı, pencerelerle çevrilmiş, yol yol beyaz ve pembe boyalı dört duvara oturmuş kubbedir.

Yapı hemen hemen dikdörtgen şeklindedir, ortada dört büyü kemer kubbesine dayalı büyük kubbe vardır, kemer kubbeleri, bütün bazilikanın iskeleti gibi olan çok yüksek dört destek üzerindedir. Girişin karşı tarafındaki iki küçük mabedin arasında kürenin dörtte biri şeklinde bir kubbeyle örtülmüş mihrap vardır. Bu suretle büyük kubbe yedi yarım kubbeyle çevrilmiş olur; görünür hiçbir destek olmaksızın ikisi altında beşi bu ikisinin altındadır.hepsi birden fevkalade hafifi bir görünüte olup bir Rum şairinin dediği gibi, hakikaten gök kubbeye yedi iplikle asılmışa benzer.

Mihrap, kilise mihrabındaki bir desteğin içine oyulmuştur. Sağ tarafına Hz. Muhammedin namaz kıldığı dört seccadeden biri asılmıştır. Girişin sağında ve solunda Bergama harabelerinde bulunmuş ve III. Murad tarafından İstanbul’a getirtilmiş su mermerinden kocaman iki küp vardır.

Ufak bir tarih tecessüsü olan insan, sütunları incelemek için bir saatini feda edebilir. Burada dünyadaki bütün mabetlerin enkazı görülür. İki büyük galeriye destek olan yeşil renkli somaki mermer sütunlar Justinianus ‘a Efes hakimleri tarafından takdim edilmiştir., bunlar Artemis Tapınağına aittir. Desteklerin arasında ikişer ikişer yükselen sekiz somaki sütun Baalbek’de Aurelianus’un yaptırttığı Güneş mabedinden getirilmiştir. Diğer sütunlar Kyzikos Jüpiter mabedinden, Helios mabedinden, Teb, Atina, Roma, Truva, Kyklades, İskenderiye mabedlerinden gelmiştir ve sonsuz bir büyüklük ve renk çeşitliliği gösterirler.

Bazilikanın planını Anthemios ve İsidoros çizmiştir. yapının inşası için gerekli malzemeyi toplamak yedi yıl sürdü. Yüz işçi başı çalışmalara nezaret ediyor ve on bin işçi aynı anda çalışmıştır. Sadece bina için yirmi beş milyon frank harcanmıştır. Kilise, patrik tarafından ilk taşın konuluşundan itibaren beş sene on bir ay ve on gün sürmüştür.

İstanbul, Türkler tarafından fethedildikten sonra II. Mehmed büyük kapının eşiğinde at üstünde görününceye kadar devam edip aniden durmuş. Ve bazilikida gürleyen bir sesle:” Allah yerlerin ve göklerin nurudur” demiştir.

(Bu yazı Edmonde De Amıcıs’ın İstanbul adlı eserinin Ayasofya bölümünden kısaltılarak düzenlenmiştir.)

 

1 YORUM

BİR CEVAP BIRAK

Please enter your comment!
Please enter your name here